ISRAËLYaacov Agam

Yaacov Agam - Andromeda

 “My intention is to create a work of art which would transcend the visible, which cannot be perceived except in stages, with the understanding that it is a partial revelation and not the perpetuation of existing.”

Agam werd geboren in een religieuze familie (zijn vader was een rabbi). Hij kreeg zijn opleiding van 1946 tot 1950 aan de Bezalel Academy of Art and Design in Jeruzalem van Mordechai Ardon, die hem sterk heeft beïnvloed. 

Hij studeert eveneens aan de kunstnijverheids-school in Zurich, Zwitserland onder leiding van Johannes Itten, bekend omwille van zijn substractief kleurensysteem.

Hij verhuist in 1951 naar Parijs om te werken in het Atelier d’Art Abstrait en bouwt daar al zijn eerste kinetische objecten, die afhankelijk van de positie van de beschouwer of van een directe aanraking van uiterlijk veranderen. 

In de periode rond 1953 maakt hij een aantal experimentele abstracte films. Zijn eerste solotentoonstelling wordt georganiseerd in 1953 in de Craven Gallery en twee jaar later nam hij deel aan de eerste internationale expositie voor kinetische kunst Le Mouvement bij Galerie Denise René in Parijs (1955), met zulke pioniers als Jesús Rafael Soto, Carlos Cruz-Diez, Pol Bury, Alexander Calder en Jean Tinguely.

In 1964 was hij één van de meest opgemerkte kunstenaars op Documenta III in Kassel. 

In 1972 krijgt hij een grote overzichtstentoonstelling in het Musée d’Art Moderne in Parijs en in het Guggenheim.

AGAM – één van de grondleggers van de KINETISCHE KUNST

Yaacov Agam is geboren in 1928 en heeft de Israëlische nationaliteit. Hij is een wereldberoemd beeldend kunstenaar, schilder en beeldhouwer. In 1955 nam hij in Parijs deel aan een grote internationale tentoonstelling en zou hij samen met pioniers als Pol Bury en Alexander Calder één van de belangrijkste grondleggers worden van wat algemeen gangbaar kinetische kunst zal worden genoemd.

JOODSE FILOSOFIE

Zijn allesomvattende idee als kunstenaar is grotendeels afkomstig uit de Joodse filosofie: God manifesteert zich in de voortdurende veranderende werkelijkheid en kunst moet daarvan een afspiegeling zijn.

Het werk van Agam doet dus appel op het bovenzinnelijke bewustzijn, het overstijgen van de gewone werkelijkheid om zo van het kunstwerk te kunnen genieten.

Zijn kunst wordt gekenmerkt door voornamelijk beweging en tijd in zijn kunstgebeuren te integreren – alles verandert – achteraf zijn ook licht, geluid, naast kleur belangrijke elementen geworden. Opvallend is het mathematische karakter van zijn werk.

De ideeën van Agam hebben een belangrijke weerslag gehad op de architectuur van de openbare ruimte. Spraakmakende projecten zijn onder andere de fontein op La Défense in Parijs uit 1975 en de monumentale fontein in het centrum van Tel Aviv met zijn lichtspel uit 1985.

Zijn werk maakt deel uit van de grote collecties van alle grote musea ter wereld, onder andere het gerenommeerde Centre Pompidou en het MoMa in New York.

Kinetische en optische kunst

Yaacov Agam wordt beschouwd als één van de belangrijkste vertegenwoordigers van de kinetische en optische kunst. Zijn Joodse erfenis heeft bovendien meerdere generaties jonge kunstenaars sterk beïnvloed.

Specifiek voor Yaacov Agam is dat hij uitgaat van welhaast grenzeloze positieveranderingen, waarbij hij het thema van variatie en serie in een proces van virtuele mogelijkheden vertaalt. 

Hij ontwikkelt zijn eigen theorie van “polymorfe beelden waarin visuele prikkels worden geactiveerd door het verschuivende gezichtspunt van de kijker”.

Vanaf 1961 breidt hij de zintuiglijke effecten van zijn objecten uit door er geluidseffecten en tastbare stimulansen in op te nemen. De ideeën van Agam hebben ook een belangrijke weerslag op de openbare ruimte. Hij vervaardigd grote muurwerken met verschillende gekleurde componenten voor architectonische projecten.

Spraakmakend zijn onder andere de fontein op La Défence in Parijs uit 1975 en de monumentale fontein in het centrum van Tel Aviv met zijn lichtspel in 1985.

“My aim is to show what can be seen within the limits of possibility which exist in the midst of coming into being.”

Dit is slechts een selectie van de kunstwerken.
Kom gerust langs in de galerie voor meer.

2+3=4

Het werk van Agam kan beschreven worden in termen van meerdere mogelijkheden in observatie om naar het kunstwerk te kijken en waarin elke mogelijke toestand waarin naar het kunstwerk kan worden gekeken een waarschijnlijkheid krijgt.

Het is zo dat bij het kiezen van een bepaalde  invalshoek van kijken het kunstobject van Agam zich tegelijk in één of meerdere toestanden bevindt, alleen weten we niet welke. Wat we wel weten is dat kijken er voor zorgt dat het kunstobject overgaat in één van zijn samenstellende delen.

In het werk van Agam zit dus een onbepaaldheid. Eerst beperkt in een grof zintuiglijke onbepaaldheid bij observatie van het werk, maar wat wel door directe waarneming kan worden beslist. Maar logischerwijze is er geen onzekerheid in het kunstwerk zelf.

De onzekerheid zit hem in de waarnemer himself die zich verplaatst en naargelang zijn positie zo participeert in het kunstwerk. 

Het werk van Agam doet dus appel op het bovenzinnelijke bewustzijn, het overstijgen van de gewone werkelijkheid om zo van het kunstwerk te kunnen genieten.

Agam zegt inderdaad dat het visuele slechts een van de vele mogelijkheden is onttrokken aan een eeuwige beweging en dat in een voortdurende staat van geestelijke ontwikkeling.

SPIRITUELE KUNST

De fundamentele betrekkelijkheid van de tijd in het werk van Agam geeft dan weer referenties aan het spirituele.

Vindingrijke eigenschappen zorgden er echter voor dat zijn werken geen steriele formules worden of een buitensporige aanbidding van een wetenschappelijke model.

Zijn beelden verwijzen naar organische en spirituele ervaringen, in overeenstemming met de universalistische doelstellingen van de andere pioniers in de twintigste eeuw.